´Ad fontes´ is het motto van Sebastien Valkenberg. Ofwel: terug naar de bron. In zijn columns, essays en spreekbeurten grijpt hij terug op het denkwerk van grote filosofen. Zij bieden het beste weerwerk tegen slordig redeneren, modieuze denkbeelden en fact free filosofie.

Speciale ‘kindpakketten’ voor bijstandsgezinnen? Onnodig!

voordeel_biebpas

Het was voorpaginanieuws vanochtend. Sinds 2009, had het Verwey-Jonker Instituut geconstateerd (pdf), is het aantal minderjarigen dat opgroeit in gezinnen die van een bijstandsuitkering moeten rondkomen met meer dan 10 procent gestegen. Dit aantal ligt nu op bijna 200.000.

Een onwenselijk aantal, maar de kale cijfers zeggen niet zoveel. Of in elk geval niet zoveel als de onderzoekers eruit afleiden. Anders gezegd: die verbinden er te grote conclusies aan. Ze benadrukken dat armoede vaak leidt tot onvoldoende deelname aan de maatschappij, soms zelfs tot isolement.

Hoe terecht is deze gevolgtrekking? Is sociale achterstand inderdaad het noodzakelijke gevolg van armoede?

PvdA-reclamefolder

Maatschappelijk leed is herleidbaar tot een gebrek aan middelen. Het is een redenering die typisch is voor het socialisme. Dit gaat er van uit dat iemands gedrag is terug te voeren tot zijn economische situatie. Het voordeel van deze diagnose is dat je het probleem al half hebt opgelost: gooi er een zak geld tegenaan.

De lezer van het Verwey-Jonkeronderzoek kan zich dan ook niet aan de indruk onttrekken dat hij een verkapte reclamefolder voor de PvdA voor zich heeft. Want om uitsluiting te voorkomen wordt gepleit voor actie.

Zo moet er een ‘minimum-kindpakket’ komen. Hierin hoort onder meer een bibliotheekpasje te zitten, maar ook deelname aan sportclub of muziekles.

Gratis bibliotheekpas

Je ziet de ambtenaar zich al warmlopen die dit pakket gaat samenstellen en distribueren. Hij kan beter iets anders gaan doen. De zaken die in het pakket thuishoren, zijn namelijk al lang geregeld.

We doen een steekproef voor de situatie in Haarlem. Een bibliotheekpas is gratis voor iedereen tot 18 jaar.

Idem voor het lidmaatschap van een sportclub. Daar zorgt het Jeugdsportfonds voor. Dat geeft ‘sportkansen aan kinderen vanaf 4 tot en met 18 jaar die leven in gezinnen waar niet genoeg geld aanwezig is om lid te worden van een sportvereniging. Voor die kinderen betaalt Jeugdsportfonds de contributie en in bepaalde gevallen de sportattributen.’

En tenslotte deelname aan de muziekles. Dat regelt het Jeugdcultuurfonds Haarlem. Dankzij dit fonds, aldus de gemeente, ‘kunnen kinderen van ouders met een minimuminkomen voordelig muziekles volgen, dansen, toneel­spelen, schilderen en nog veel meer.’

Ontplooien

Het Verwey-Jonker Instituut lijkt zich schuldig te maken aan jumping to conclusions. Armoede hoeft namelijk niet automatisch te leiden tot sociale achterstand bij kinderen. Ook voor hen – zie de voorbeelden hierboven – zijn er zat mogelijkheden om zich te ontplooien.

Maar het kan natuurlijk zo zijn dat hun ouders dit niet zo belangrijk vinden en om die reden wegblijven uit de bibliotheek, het sportveld mijden of de muziekles links laten liggen.

Alleen als dat zo is, baat nog een ondersteuningsregeling of weer een subsidiepotje ook niet.

Bron: elsevier.nl 14 maart 2014